Κυριακή, 28 Οκτωβρίου 2007

Μια κριτικη

ΜΙΑ ΚΡΙΤΙΚΗ


Τα μεγάλα αστικά κέντρα εγιναν πόλος έλξης πληθυσμών και χώρος ανάπτυξης του πολιτισμού όπως γνωρίζουμε απ'τα αρχαία ακόμη χρόνια.Ετυμολογικά και ουσιαστικά μπορούμε να πούμε οτι οι πόλεις αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο του πολιτισμού,αφού ο πολιτισμός μεταφράζεται ως κουλούρα των πόλεων.Οι πόλεις έκαναν την εμφάνιση τους την ίδια περίοδο με την εμφάνιση της γεωργίας,της ιεραρχίας,της οργανωμένης θρησκείας και αργότερα της βιομηχανίας .Στην πραγματικότητα όλοι οι παραπάνω θεσμοί βρίσκουν στην πόλη την ιδανική μητρα για να αναπτύχθουν.Την ίδια μήτρα που ταυτόχρονα υποβιβάζει και εξευτελίζει την ζωή μετατρέποντας την σε προιόν.

Η εξημέρωση του ανθρώπου έχει άναγκη απ'την πόλη για να πραγματοποιηθεί.Απο τα υπερ-κατοικημένα αστικά κέντρα μέχρι τις πλέον προηγμένες και καλοσχεδίασμένες ευρωπαικές πόλεις ,τα κύρια χαρακτηριστικά του αστικού περιβάλλοντος παραμένουν τα ίδια.Ο φραγμένος και αυστηρά περιορισμένος κατανεμημένος χώρος και χρόνος,η εξόντωση του φυσικού ,η ψευδαίσθηση της ελευθερίας,η κυριαρχία της παραγωγής σε βάρος της ελεύθερης

δραστηριότητας και του παιχνιδιού.

Το αυτοκίνητο έχει οικειοποιηθεί πλήρως τους δρόμους,οι άνθρωποι φυλακίζονται στις δουλειές τους,στα διαμερίσματα τους και στους χώρους κατανάλωσης.Όλη η πόλη γύρω τους είναι ουσιαστικά απρόσιτη γι'αυτούς.Γίνεται ολο και πιο δύσκολο και σπάνιο να περιπλανηθείς στο χώρο της πόλης ,αντίθετα κλεισμένος μέσα σ'ένα όχημα μεταφέρεσαι απο το ενα σημείο στο άλλο,διαγράφοντας μια διανυσματική κίνηση,αντιλαμβάνοντας πια τον εαύτο σου ως μέσο μεταφοράς απο το α στο β σημείο.

Αφού πια η αυτοκίνηση έχει αφομοιώσει το ενεργό πλήθος ,την δεκαετία του '40 εισάγεται η τηλεόραση σαν νεο Μέσο Μαζικής Καταστροφής,ενα καλοσχεδιασμένο όπλο στην υπηρεσία της Νέας Τάξης Πραγμάτων(New World Order).Με την εγκαινίαση της οθόνης το πλήθος που είχε απομείνει στους δρόμους κα στους αυτοκινητο-δρομούς αναπτύσσει μια καινούργια σχέση,των συ-θεατών.Όλα αυτά συγχρόνως με την ανάπτυξη του καπιταλισμού και της σύγχρονης αστικής πολεοδομίας συντέλεσαν έτσι ώστε το πλήθος να αφανιστεί απο τους δρόμους.Οι δρόμοι πρέπει να διασφαλιστούν ,έτσι ώστε η κυκλοφορία των εμπορευμάτων να είναι ανεμπόδιστη και οι ανάγκες για συνεύρεση και επικοινωνία με άλλους ανθρώπους περιορίστηκε σε “εξειδικευμένα μαγαζιά” συγκεκριμένου lifestyle.

Στο απρόσωπο και τεχνητό αστικό περιβάλλον ο δημόσιος χώρος “αφανίζεται”,αφού ουσιαστικά είναι απρόσιτος και μπορείς να τον οικειοποιηθείς υπο μια προυπόθεση:η ελευθερία να είναι περιορισμένη αυστηρά σε συγκεκριμένο και καλά καθορισμένο περιβάλλον(βλ.κάμερες,κάγκελα).Μπορείς να χορέψεις και να εκστασιαστείς σ'ένα κλάμπ με την παρέα σου ,αν το κάνεις στο δρόμο το πιθανότερο είναι να συλληφθείς.Στο περιβάλλον της

καλλιτεχνικής έκφρασης μπορείς να κάνεις οτι πιο ανιέρο και “επαναστατικό”,αν το ίδιο αποτελέσει τμήμα της καθημερινής σου ζωής σε περιμένει η φυλακή ή το ψυχιατρείο.Το πλήθος κάτω υπο αυτές τις συνθήκες χάνει την ενεργητικότητα του και τον αυθορμητισμό

του ,με αποτέλεσμα το άτομο παύει να υπάρχει σαν οντότητα πια,αφου έχει μάθει στην μη-οικονομία του ελεύθερου χρόνου και ενσωματώνεται στο σύστημα με μόνο σκοπό την διακίνηση και την παραγώγη των εμπορευμάτων. Τα προιόντα που παράγονται καταβροχθίζονται στιγμιαία απο το ίδιο κοινό που παρακολουθεί το ίδιο καλοσηνοθετημένο έργο κατ'επανάληψη.Ο άνθρωπος σαν ατομικότητα αλλοτριώνεται παραμένονας συ-θεατής και οχι θεατής-δράστης,αποξενώνεται απ'τον συνάνθρωπο του και υιοθετεί τα χαρακτηριστικά του Homo Homini Lupus,αποκτώντας μια ενιαία και στείρα αισθητική η οποία έχει εδρεώθει ήδη απο την στιγμή της γέννησης , αφού η ενσωμάτωση είναι στιγμιαία σους θεσμούς που του επιβάλει η ίδια η κοινωνία:την οικογένεια , την εκπαίδευση , την κουλτούρα , το lifestyle και το χειρότερο απ' ολα την μισθωτή εργασία.Τα πάντα αποκτούν χρηματιστηριακή αξία,αφού εμπορικοποιούνται και μεταλλάσονται σε προϊόντα προς κατανάλωση.Η ελεύθερη έκφραση και αύτη με τη σειρά της μπαίνει στα καλούπια της εμπορευματοποίησης αποκτώντας ετικέτα πώλησης και διαφημιστικά banners.Πολλά επαναστατικά κινήματα πολιτικά και καλλιτεχνικά ήδη έχουν κριθεί αναποτελεσματικά απο τη βάση τους,αφού σαν φθσική κατάληξη ήταν η αφομοίωση τους απο το σύστημα,ο πατροναρισμός τους και στο τέλος η μαζική προώθηση τους σαν προϊόν κατανάλωσης.Παράλληλα εμφανίζεται σαν μορφή lifestyle ο όρος ανεξάρτητος και εναλλακτικός δημιούργος ή καλλιτέχνης.Το DIY και το underground γίνονται μόδα.To street art(graffiti,stencil..) εισάγεται στις εκθέσεις και στις γκαλερί.Υπάρχει μια λαϊκη παριμοία που λέει: όταν δε μπορείς ν'αποφύγεις κάτι που δε σαρέσει , τότε κάτσε και απόλαυσε το.Η ΝΤΠ απαντάει λέγοντας:όταν δε μπορείς ν'αποφύγεις κάτι που δε σαρέσει , τότε απλά αφομοίωσε το και στη συνέχεια πούλησε το.Μα, αλήθεια, πρέπει οι επιθύμιες μας να πέρνουν χρηματιστηριακή αξία?Ο σκοπός αυτού του κειμένου δεν εξυπηρετεί την αντίληψη της αποστροφής ενάντια στο αστικό περιβάλλον και η επιστροφή στη φύση,αλλά στην αποδοχή μιας ενιαίας αισθητικής συνεχούς μςτασχηματισμού του ήδη υπάρχοντος.Οι ανθρώπινες σχέσεις πρέπει να επαναπροσδιοριστούν με γνώμονα τις επιθύμιες,χωρίς βέβαια να ενσωματώνεται ο όρος της ανταλλακτικής αξίας και της συναλλαγής στον χαρακτήρα τους.Ο πιο αυθόρμητος και αυθεντικός τρόπος έκφρασης και επικοινωνίας(αφού τίποτα παραπάνω δεν είναι) είναι η τέχνη.Φυσικά δεν μιλάω για την τέχνη που θέλει να κρύβεται και να πλασσάρεται σαν θέαμα απο τους διαφόρους αρχοντάδες -χορηγούς και ο σχολιασμός τους απο διαφόρους “επαναστάτες” διαννοούμενους και “διαννοούμενους” επαναστάτες που σαν μόνο σκοπό έχουν το κέρδος.Οι τεράστιες εκθέσεις και τα πολιτιστικάγεγονότα που διοργανώνονται απευθύνονται σε μια συγκεκριμένη ομάδα “εξιδεικευμένων” ανθρώπων οι οποίοι κινούνται προς ένα ρεύμα ικανοποιώντας τον έκατοστε επιμελήτη της ,την δικιά τους ματαιοδοξία και φυσικά το ατομικό τους συμφέρον.Πλαστικές και εικαστικές αφθαιρεσίες που πηγάζουν και κατευθύνονται απο τους διάφορους μεσάζοντς και απο την φθίνουσα αστική τάξη μόνο και μόνο για να εμποδίσουν τον εκπολιτισμό της πλατίας μάζας και του κοινωνικού προβληματισμό του ίδιου του καλλιτέχνη.Η τέχνη πρέπει να εκπληρώσει την βασική της χρησιμότητα-άγνωστη ή κρυμμένη μέχρι τώρα-που είναι ο αισθητικός εκπολιτισμός του πλήθους αφαιρώντας ταυτόχρονα απο την άρχουσα τάξη το προνόμιο της αποκλειστικής απόλαυσης της.Αυτό θα έχει και σαν αποτέλεσμα την καταργηση της χρηματιστηριακής της αξίας.




(όφις ο καταραμένος)





“ Η τέχνη πρέπει να είναι απαλλαγμένη απο σκοπιμότητες και η μοναδική της χρησιμότητα είναι η εξέλιξη της πλαστικής γλώσσας για την παραπέρα εξύψωση και αισθητική ολοκλήρωση του ανθρώπου και όχι η έκφραση του ατομικού αυνανισμού,αλλά η έκφραση μιας τέχνης για όλους,μιας τέχνης μόρφωσης και αγώνα”


David Allano Siqueiros




1:David Allano Siqueiros:Γεννήθηκε το 1898.Έγραψε πολλά άρθρα πάνω στην τέχνη

2:Ηomo Homini Lupus:ο άνθρωπος για τον άνθρωπο είναι λύκος




Επιτρέπεται ελεύθερα η αναδημοσίευση και

η ανατύπωση του κειμένου

Δεν υπάρχουν σχόλια: